Balabanu / Balaban Aşireti

FiRiK DEDE




"efendim benim efendim,
ben senin kulunam sen benim sultanim"
.


FiRiK  DEDE
 
thomire xo gureto deste´ xo
wenda wayire xo dano.


biliyorum;
kendi dilinden birseyler söylemek gerekiyor sana,
bazen söylenecek söz olmasa da.
sustun yillarca
ve konusmadin bir daha
yüregi korlanmis Insan-i Kamil.

Dersimin Insane´ Kamillerinden olan Firik Bava / Seyfi Firik Dede 106 yasinda 10 Temmuz 2007 aramizdan ayrildi.Dewrescemalu / Derviscemal asiretinden olan Firik Bava Dersim - Ovacik dogumludur.Ailesi tarafindan egitim görmesi icin Erzincana gönderilir.Türkceyi burada ögrenir. Daha sonraki yillarinda deyislerinde,konusmalarinda bunun etkisi görülmektedir.

En büyük acilarindan birini 1981 yilinda yasar.Ögretmen Okulunda okuyan kücük oglu Behzat Dersime ailesinin yanina gelir tatilde.Askeri darbenin generalleri isbasindadir ve bütün köyler,ormanlar abluka altindadir.Birgün evlerine gelirler ve "yol gösterme" gerekcesiyle yanlarina alirlar.Bu sirada büyük kardesi olan Ekber kötü birseylerin olacagini hisseder ve O nun birsey bilmedigini,ögrenci oldugunu söyler.Onu da yanina alirlar ve ikisini ormanda agaclara baglayip sorgularlar.Abisinin gözleri ve elleri baglidir.Gözlerine takilan bagi asagi indirdiginde kardesine korkunc bir iskence yapildigini görür.Kasatura ile yüzünü,gözünü cizmektedir Binbasi "Kulaksiz".Durumu farkeden askerler gözlerini tekrar baglarlar.Ormanda yanik et kokusu gelir ekberin burnuna.tekrar asagi dogru bagini indirir.Ateste kizdirilan kasatura ile kardesinin vucuduna iskence yapilmaktadir.Vadi de oglunun1938 e ulasan cigliklari yankilanir yanik kokusuyla beraber.Bu duruma dayanamaz ve bayilir.Bir süre sonra kendisine geldiginde komutanin askere "kafasina ates et" dedigini duyar.Asker emri yerine getirmez.Binbasi silahi alir ve kafasina bir kursun sıkar.
Oglunun bu halini gören Firik Bava o günden sonra kimseyle konusmaz ve kendi ic dünyasina döner,cekilir."Yüzün şems-i kamer gözlerin nurdur /Aynı hilale benzer kaşların" der Divaninin bir siirine yaptigi deyiste üc telli thomiriyla (damur / cura).

Oglu Ekber de yapmis oldugu ropörtajlar da kardesinin öldürülmesinin aile de yarattigi aciyi dile getirmistir.Yoksul olmalarina ragmen devletten bir kurus bile yardim istemiyeceklerini  ve babasinin gözünün önünde bulunmasin diye kardesinin resimlerini Istanbula gönderdiklerini söyler.
Ölünceye kadar sakalini kesmeyecektir artik.Sakalina her degdirdigi  el gencecik fidanini hatirlatacaktir ona.
"Degerlerinizi samancilara,tenekecilere satmayin,sarraflara satin" derdi degerlerinin,inancinin Piri.Cem ayinlerinde koyu renkli bir agactanyapilmis thomiri /cura ile bas kösede semahlarini okur,deyislerini söylerdi.Degerini bilmeyeninin geleceginin olmayacagini biliyordu cünkü.Yönetmen Buket Aydin Firik Dedeyi konu aldigi film cekimlerinden sonraki ropörtajinda sunlari söylüyor:
“Bir Hızır Perşembesinde köhne ama içten hazinesine konuk olmuştum. Bir kat yatak, bir kuzine, bir saz ve dört duvar… Ama içten.. Ama sıcak.. Ama huzur dolu… Ve bütün dünya mallarından arınmış arı bir mekandı. Evden ayrılırken aklımda tek bir düşünce vardı. Değerlerini kaybedenler bir daha asla kendileri olamazlar, kendileriyle olamazlar. Asla geçmişlerini bilmez ve bu günü yaşayamaz ve yarına hazır olamazlardı.”

Herkesin göc yollarina düsmesine inat O köyündeki tastan,toprak damli evinden cikmaz.Bilir topragindan kopusun kendinden de kopus olacagini bir anlamda.Köklerini topragina atar ,sarilir ona,birakmaz bir daha.Munzurun gözelerinden beslenir kökleri,Düzgün Babadan alir rüzgarini yelkenlerini actigi insanlik denizine.Yüzünü her sabah dogan günese döner ve "Eli" sine yakarir,Xizirinda cem tutar,Düzgün Babanin kartalini gözetler.

Iki yüzyil sigdirir hayatina.Yüzyili asmis oldugu hayatinda bilgeligini,sakin anlatimini,inancini,Insani Kamilligini görüyoruz her an.
"Gönül bir gemidir sen dümenisin /Yelken açmak ister bu dervişlerin" derken Dersimlilerin ve insanligin gönlünde gülen gözleriyle yelkenlerini acmistir.

Sabrin,inancin,direngenligin,itikatin bilgesi Firik Bava;gelecek nesiller seni unutmamak üzere gönüllerinin denizine ugurlayacaklardir.Bundan kuskun olmasin.

*tamurunu almis eline
sahibine sesleniyor.


Metin KAHRAMAN

20 Temmuz 2007 Almanya










Not: Alttaki iki fotograf www.phepug.org dan alinmistir.